Opmerkelijke opening van 13.000 km op 6 m tussen Australië en Zuid-Amerika

Momenteel zitten de radioamateurs op het zuidelijk halfrond midden in hun zomerse Sporadic-E seizoen en bijgevolg zijn er daar volop openingen op de verschillende VHF-banden.

Op 12 december 2020 was er een opmerkelijke opening op 6 meter tussen Australië en Zuid-Amerika.  De kaart van de PSK Reporter-website toont de verzonden en ontvangen rapporten voor VK3BD in het zuidoosten van Australië.

Wat hier opmerkelijk is, is de enorme overbrugde afstand alsook het pad van de radiosignalen. De overbrugde afstand tussen de radiostations in Australië en de radiostations in Brazilië, Bolivia en Paraguay was meer dan 13.000 km.
Om dit in perspectief te plaatsen: de afstand van bijvoorbeeld West-Europa naar Japan is ongeveer 9.500 km.

De opening, waarvan wordt aangenomen dat het multi-hop Sporadic-E was, is opmerkelijk. Ook omwille van het feit dat sommige signalen een deel van Antarctica kruisten.

Aangenomen wordt dat de gemiddelde maximale afstand voor één Sporadic-E-hop ongeveer 2300 km is. We kunnen hier aldus veronderstellen dat de multi-hop tussen VK5BC Brian (QTH PF85mc) nabij Adelaide en PT9FD Joao Luis (QTH GG37du) in het zuiden van Brazilië bestond uit zes hops van ongeveer 2.300 km of zelfs uit zeven hops van ongeveer 1.900 km.

Ook radiostations in Nieuw-Zeeland konden radiostations in Zuid-Amerika bereiken. De overbrugde afstand was in dit geval ongeveer 11.000 km.

Eén van de langste gerapporteerde overbrugde afstand was deze tussen VK5BC nabij Adelaide en PT9FD in het zuiden van Brazilië. Dit is een afstand van niet minder dan 13.530 km. Dit is een absoluut record. Aller radioverbindingen waren in JT65. Dit onderstreept andermaal de fantastische mogelijkheden van deze nieuwe digitale mode.

 De opening, waarvan met zekerheid wordt aangenomen dat het multi-hop Sporadic-E was, is niet alleen opmerkelijk vanwege de afstand die kon overbrugd worden maar ook omwille van het feit dat sommige signalen een deel van Antarctica kruisten. Verre noordelijke of verre zuidelijke breedtegraden zijn geen gebieden die normaal gesproken worden geassocieerd met Sporadic-E.

Nu het Summer Sporadic-E-seizoen op het zuidelijk halfrond in volle gang is, was er op 12 december 2020 een opmerkelijke opening op de 50 MHz-band tussen Australië en Zuid-Amerika.

VK5BCPT9FDBrazil2020-12-12 21:536mJT65-26 -22

In principe dringen VHF-golven door de ionosfeer heen en is dus geen propagatie mogelijk zoals bij HF. In uitzonderlijke gevallen kunnen echter in de zomer kortstondig zeer sterk geïoniseerde gebieden optreden in de E-laag van de ionosfeer, waardoor VHF-golven ook teruggebogen kunnen worden. Dit wordt sporadische E-activiteit of sporadische E-propagatie genoemd. Hierdoor wordt ontvangst van VHF-signalen mogelijk op zeer grote afstanden en is het bijvoorbeeld mogelijk om zelfs FM-omroepzenders uit andere delen van Europa te ontvangen.

Sporadische E of ook nog E s is aldus een ongebruikelijke vorm van radiovoortplanting waarbij gebruik wordt gemaakt van bepaalde uitzonderlijke kenmerken van de ionosfeer. Communicatieafstanden van 800 tot pakweg 2400 km kunnen plaatsvinden met behulp van een enkele E s hop.

Zoals de naam doet vermoeden, is sporadische E-activiteit of sporadische E-propagatie een abnormale gebeurtenis. Maar dit kan op bijna elk moment gebeuren. Deze gebeurtenis vertoont echter sterk uitgesproken seizoenspatronen. Sporadische E-activiteit of sporadische E-propagatie piekt voorspelbaar in de zomer op beide halfronden. In Noord-Amerika en Europa is de piek het meest merkbaar van midden tot eind juni en loopt tot eind juli en begin augustus.

De sporadische E-activiteit of sporadische E-propagatie begint meestal midden december op het zuidelijk halfrond, waarbij de dagen direct na Kerstmis de meest actieve periode zijn.

Radioverbindingen via sporadische E-activiteit of sporadische E-propagatie zijn echter weinig betrouwbaar aangezien ze zelden langer dan een uur aanhouden. Deze zeldzame radioverbindingen zijn vooral voor radioamateurs heel interessant.

Zie ook; https://nl.wikipedia.org/wiki/Propagatie_(radio)

Bron: https://ei7gl.blogspot.com/2020/12/remarkable-13000-km-opening-on-6-metres.html

Bron : “Het CW’tje